Αρχική ΆΠΟΨΗ Οι αγορές και η Ευρώπη

Οι αγορές και η Ευρώπη

 

Η Ευρώπη στην αρχή της 2ης δεκαετίας του 21ου αιώνα βρίσκεται μπροστά σε ένα οικονομικό δίλημμα εξόχως πολιτικό. Να ακολουθήσει τις επιταγές των αγορών, που κατά κάποιο τρόπο βλέπουν τη χρεοκοπία ως μέσο εξυγίανσης των ασθενέστερων δημοσιονομικά οικονομιών και του ευρώ, ή να ακολουθήσει το δρόμο της δημοσιονομικής αλληλεγγύης και συνοχής των χωρών της ευρωζώνης, τουλάχιστον, ακολουθώντας τις επιταγές του κοινού μέλλοντος που έχουν επιλέξει.

 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη δεν είναι δημιούργημα συγκυριακών οικονομικών συμφερόντων. Ήταν προϊόν πολιτικής βούλησης και επιλογής των ευρωπαϊκών κρατών για να εξισορροπήσουν με συλλογικό τρόπο την αδυναμία τους απέναντι στις μεγάλες οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις της εποχής. Η διαφορετικότητα που υπήρχε, κυρίως στην οικονομία, ενοποιήθηκε στη βάση αμοιβαίων παραχωρήσεων, συμβιβασμών και εκχωρήσεων εξουσιών. Τι ήταν για παράδειγμα η επιλογή του κοινού νομίσματος, παρά μια απόφαση εκχώρησης – για κάθε χώρα μέλος – της νομισματικής της πολιτικής σε μια κοινή υπερεθνική οντότητα, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Μέχρι, τουλάχιστον, την εκδήλωση της κρίσης η Ευρώπη προχωρούσε  με  επιλογές ενοποίησης, που προοιώνιζαν τη δημοσιονομική σύγκλιση και, ασφαλώς, τη δημοσιονομική πειθαρχία των μελών της ένωσης στα πλαίσια της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ).

 

Το ότι οι μεγάλες χώρες της ευρωζώνης, οι κινητήριοι μοχλοί της ευρωπαϊκής οικονομίας, δεν συμφώνησαν ακόμη ή συστηματικά καθυστερούν την προώθηση ενός σχεδίου οικονομικής ενοποίησης  (συμπληρωματικών πολιτικών ολοκλήρωσης της νομισματικής πολιτικής), με πρώτο αυτό της δημοσιονομικής σύγκλισης, αλλά παρέμειναν προσκολλημένοι στο δεύτερο σκέλος της ΟΝΕ, δεν είναι ευθύνη των νεότερων ή ασθενέστερων οικονομικά χωρών. Ευθύνη των τελευταίων θα ήταν, αν με το κοινό νόμισμα και την κοινή νομισματική πολιτική, διέθεταν και ένα κοινό πλαίσιο δημοσιονομικής πολιτικής, στο οποίο θα όφειλαν να πειθαρχούν. Η έλλειψη της κοινής δημοσιονομικής πολιτικής τις οδήγησε να χρησιμοποιούν, άστοχα όπως αποδεικνύεται, τα εθνικά δημοσιονομικά μέσα που διέθεταν, αλλά και ευρωπαϊκούς πόρους για να εξισορροπήσουν τις αδυναμίες του σκληρού νομίσματος.

 

Η κρίση της Ευρώπης είναι συνεπώς, όπως τουλάχιστον εμφανίζεται σήμερα, κρίση έλλειψης κοινής πολιτικής, αλλά  και έλλειψης ευθύνης των μελών της Ένωσης. Των ασθενέστερων κρατών, γιατί επί χρόνια τόσο με τα χρηματοδοτικά προγράμματα «οικονομικής σύγκλισης» όσο και με τα φθηνά λόγω ευρώ δάνεια, βολεύονταν να εξυπηρετούν εισοδηματικούς συχνά σκοπούς παρά επενδύσεις. Αλλά και των ηγέτιδων ευρωπαϊκών χωρών γιατί  επαναπαύονταν στα οφέλη που βραχυχρόνια προσπορίζονταν από την αδυναμία των υπολοίπων, δημιουργώντας αγορές για τη βιομηχανία τους και όχι για να εκβιομηχανισθεί η περιφέρεια, που υπέφερε από την πίεση των ελλειμμάτων του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών.

 

Αυτό που δείχνουν να αγνοούν ακόμη και σήμερα οι μεγάλες χώρες της Ευρώπης, καθυστερώντας την προώθηση κοινών δημοσιονομικών παρεμβάσεων (πχ eurobonds) ή στρεβλώνοντας τις (πχ με τη συμμετοχή του ΔΝΤ ήδη στο μηχανισμό στήριξης και την επιδιωκόμενη συμμετοχή ιδιωτών στο μόνιμο μηχανισμό στήριξης), είναι ότι οι αγορές έχουν ανάγκη την πολιτική και όχι η πολιτική τις αγορές. Αυτή είναι μία πραγματικότητα που κανείς δεν αμφισβητεί. Όπως δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει το μέγεθος να τα βάλει μόνη με τις αγορές που διακινούν τρισεκατομμύρια ευρώ ημερησίως, ούτε αυτή η Γερμανία με τα  €2,4 τρις ΑΕΠ. Όπως καμία τύχη δεν θα είχαν οι αγορές, αν δοκίμαζαν να τα βάλουν με τα €9,0 τρις ΑΕΠ της Ευρωζώνης και πολύ περισσότερο με τα €11,8 τρις ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή είναι μια άλλη πραγματικότητα, που θα τείνει να ενοποιεί την ευρωπαϊκή πολιτική.

 

Πράγματι, εδώ που φθάσαμε, η κρίση στην Ευρώπη αποκαλύπτεται ως παράγωγο της διελκυστίνδας μεταξύ πολιτικής και αγορών, με τις δεύτερες να έχουν το πάνω χέρι. Οι αγορές διαρκώς διογκώνονται αντλώντας όλο και περισσότερη δύναμη από την παγκόσμια συσσώρευση του χρηματιστικού κεφαλαίου που συγκεντρώνεται από όλα πλέον τα μήκη και πλάτη της γης, ενώ η πολιτική της Ευρώπης αντί να ενοποιείται και να ισχυροποιείται μοιάζει να αποδυναμώνεται.

 

Η κρίση στην Ευρώπη, για να μη συνεχισθεί τα επόμενα χρόνια, θα πρέπει η ΕΕ και η Ευρωζώνη, ειδικότερα, να τοποθετηθούν με αποφασιστικό τρόπο στο αρχικό ερώτημα. Η χρεοκοπία που επιζητούν οι αγορές θα πρέπει να αποκλεισθεί ως μέσο εξυγίανσης αδυνάτων χωρών και να υποχρεωθούν οι αγορές να συμβιβασθούν με την πολιτική θέληση των κρατών της Ευρώπης. Αυτό είναι εφικτό και ήδη υπάρχουν προβληματισμοί και συζητούνται μέτρα  για μεγαλύτερο έλεγχο και διαφάνεια των αγορών.

 

 


Διαβάστε την έντυπη έκδοση του ka-business.gr

Έντυπη Έκδοση του περιοδικού:

 

 

 

 

 

10 Χρόνια ka-business.gr … και συνεχίζουμε!!!
11 Απριλίου του 2011, βγήκε στον διαδικτυακό αέρα το ka-  αναπτύχθηκε στην «καρδιά» της οικονομικής κρίσης. Ο ΣΤΟΧΟΣ ήταν ένας. Να δίνει βήμα, σε όλες του τις...

Το ka-business.gr προτείνει

Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Ενισχύει τη χρηματοδότηση της έρευνας για τον κορoνοϊό με 120 εκατ. ευρώ
Η Επιτροπή έχει καταρτίσει κατάλογο 11 νέων έργων αξίας 120 εκατ. ευρώ από το «Horizon Europe», το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας (2021-2027),...
Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Συστήνει συμμαχίες για τους ημιαγωγούς και τις τεχνολογίες βιομηχανικού cloud
Δύο νέες βιομηχανικές συμμαχίες ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: τη συμμαχία για τους επεξεργαστές και τις τεχνολογίες ημιαγωγών και την ευρωπαϊκή συμμαχία για τα βιομηχανικά...
CINEA: Έγκριση χρηματοδότησης προγραμμάτων ηλεκτροδότησης και ηλεκτροφόρτισης πλοίων σε Πειραιά και Ηράκλειο
Έργα που στοχεύουν στην εξασφάλιση της συμβατότητας των υποδομών των λιμένων της χώρας για την εισαγωγή της δυνατότητας ηλεκτροδότησης και ηλεκτροφόρτισης των ελλιμενισμένων πλοίων,...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

Συνεργασία ΕΚΠΑ – YALE για εκπαιδευτικό και ερευνητικό κέντρο για την περιβαλλοντική υγεία
Την ίδρυση ενός εκπαιδευτικού και ερευνητικού κέντρου, σε συνεργασία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πανεπιστημίου Yale των ΗΠΑ, με αντικείμενο τη...
Συνάντηση Σταϊκούρα και Ντόναχιου: Η ελληνική οικονομία άντεξε στην πανδημία
Κοινή διαπίστωση των δύο πλευρών είναι ότι "η ελληνική οικονομία επέδειξε αξιοσημείωτη αντοχή στη δίνη της υγειονομικής κρίσης", δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας...
Κικίλιας: Νέα κίνητρα σε ιατρούς και φαρμακοποιούς για την Εθνική Εκστρατεία Εμβολιασμού
Φαρμακοποιοί και ιατροί θα μπορούν να κλείνουν ραντεβού για εμβολιασμό στους ενδιαφερόμενους με αποζημίωση 10 ευρώ το ραντεβού, ανέφερε σε δήλωσή του ο υπουργός...