Αρχική ΆΠΟΨΗ Οι αγορές και η Ευρώπη

Οι αγορές και η Ευρώπη

 

Η Ευρώπη στην αρχή της 2ης δεκαετίας του 21ου αιώνα βρίσκεται μπροστά σε ένα οικονομικό δίλημμα εξόχως πολιτικό. Να ακολουθήσει τις επιταγές των αγορών, που κατά κάποιο τρόπο βλέπουν τη χρεοκοπία ως μέσο εξυγίανσης των ασθενέστερων δημοσιονομικά οικονομιών και του ευρώ, ή να ακολουθήσει το δρόμο της δημοσιονομικής αλληλεγγύης και συνοχής των χωρών της ευρωζώνης, τουλάχιστον, ακολουθώντας τις επιταγές του κοινού μέλλοντος που έχουν επιλέξει.

 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη δεν είναι δημιούργημα συγκυριακών οικονομικών συμφερόντων. Ήταν προϊόν πολιτικής βούλησης και επιλογής των ευρωπαϊκών κρατών για να εξισορροπήσουν με συλλογικό τρόπο την αδυναμία τους απέναντι στις μεγάλες οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις της εποχής. Η διαφορετικότητα που υπήρχε, κυρίως στην οικονομία, ενοποιήθηκε στη βάση αμοιβαίων παραχωρήσεων, συμβιβασμών και εκχωρήσεων εξουσιών. Τι ήταν για παράδειγμα η επιλογή του κοινού νομίσματος, παρά μια απόφαση εκχώρησης – για κάθε χώρα μέλος – της νομισματικής της πολιτικής σε μια κοινή υπερεθνική οντότητα, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Μέχρι, τουλάχιστον, την εκδήλωση της κρίσης η Ευρώπη προχωρούσε  με  επιλογές ενοποίησης, που προοιώνιζαν τη δημοσιονομική σύγκλιση και, ασφαλώς, τη δημοσιονομική πειθαρχία των μελών της ένωσης στα πλαίσια της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ).

 

Το ότι οι μεγάλες χώρες της ευρωζώνης, οι κινητήριοι μοχλοί της ευρωπαϊκής οικονομίας, δεν συμφώνησαν ακόμη ή συστηματικά καθυστερούν την προώθηση ενός σχεδίου οικονομικής ενοποίησης  (συμπληρωματικών πολιτικών ολοκλήρωσης της νομισματικής πολιτικής), με πρώτο αυτό της δημοσιονομικής σύγκλισης, αλλά παρέμειναν προσκολλημένοι στο δεύτερο σκέλος της ΟΝΕ, δεν είναι ευθύνη των νεότερων ή ασθενέστερων οικονομικά χωρών. Ευθύνη των τελευταίων θα ήταν, αν με το κοινό νόμισμα και την κοινή νομισματική πολιτική, διέθεταν και ένα κοινό πλαίσιο δημοσιονομικής πολιτικής, στο οποίο θα όφειλαν να πειθαρχούν. Η έλλειψη της κοινής δημοσιονομικής πολιτικής τις οδήγησε να χρησιμοποιούν, άστοχα όπως αποδεικνύεται, τα εθνικά δημοσιονομικά μέσα που διέθεταν, αλλά και ευρωπαϊκούς πόρους για να εξισορροπήσουν τις αδυναμίες του σκληρού νομίσματος.

 

Η κρίση της Ευρώπης είναι συνεπώς, όπως τουλάχιστον εμφανίζεται σήμερα, κρίση έλλειψης κοινής πολιτικής, αλλά  και έλλειψης ευθύνης των μελών της Ένωσης. Των ασθενέστερων κρατών, γιατί επί χρόνια τόσο με τα χρηματοδοτικά προγράμματα «οικονομικής σύγκλισης» όσο και με τα φθηνά λόγω ευρώ δάνεια, βολεύονταν να εξυπηρετούν εισοδηματικούς συχνά σκοπούς παρά επενδύσεις. Αλλά και των ηγέτιδων ευρωπαϊκών χωρών γιατί  επαναπαύονταν στα οφέλη που βραχυχρόνια προσπορίζονταν από την αδυναμία των υπολοίπων, δημιουργώντας αγορές για τη βιομηχανία τους και όχι για να εκβιομηχανισθεί η περιφέρεια, που υπέφερε από την πίεση των ελλειμμάτων του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών.

 

Αυτό που δείχνουν να αγνοούν ακόμη και σήμερα οι μεγάλες χώρες της Ευρώπης, καθυστερώντας την προώθηση κοινών δημοσιονομικών παρεμβάσεων (πχ eurobonds) ή στρεβλώνοντας τις (πχ με τη συμμετοχή του ΔΝΤ ήδη στο μηχανισμό στήριξης και την επιδιωκόμενη συμμετοχή ιδιωτών στο μόνιμο μηχανισμό στήριξης), είναι ότι οι αγορές έχουν ανάγκη την πολιτική και όχι η πολιτική τις αγορές. Αυτή είναι μία πραγματικότητα που κανείς δεν αμφισβητεί. Όπως δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει το μέγεθος να τα βάλει μόνη με τις αγορές που διακινούν τρισεκατομμύρια ευρώ ημερησίως, ούτε αυτή η Γερμανία με τα  €2,4 τρις ΑΕΠ. Όπως καμία τύχη δεν θα είχαν οι αγορές, αν δοκίμαζαν να τα βάλουν με τα €9,0 τρις ΑΕΠ της Ευρωζώνης και πολύ περισσότερο με τα €11,8 τρις ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή είναι μια άλλη πραγματικότητα, που θα τείνει να ενοποιεί την ευρωπαϊκή πολιτική.

 

Πράγματι, εδώ που φθάσαμε, η κρίση στην Ευρώπη αποκαλύπτεται ως παράγωγο της διελκυστίνδας μεταξύ πολιτικής και αγορών, με τις δεύτερες να έχουν το πάνω χέρι. Οι αγορές διαρκώς διογκώνονται αντλώντας όλο και περισσότερη δύναμη από την παγκόσμια συσσώρευση του χρηματιστικού κεφαλαίου που συγκεντρώνεται από όλα πλέον τα μήκη και πλάτη της γης, ενώ η πολιτική της Ευρώπης αντί να ενοποιείται και να ισχυροποιείται μοιάζει να αποδυναμώνεται.

 

Η κρίση στην Ευρώπη, για να μη συνεχισθεί τα επόμενα χρόνια, θα πρέπει η ΕΕ και η Ευρωζώνη, ειδικότερα, να τοποθετηθούν με αποφασιστικό τρόπο στο αρχικό ερώτημα. Η χρεοκοπία που επιζητούν οι αγορές θα πρέπει να αποκλεισθεί ως μέσο εξυγίανσης αδυνάτων χωρών και να υποχρεωθούν οι αγορές να συμβιβασθούν με την πολιτική θέληση των κρατών της Ευρώπης. Αυτό είναι εφικτό και ήδη υπάρχουν προβληματισμοί και συζητούνται μέτρα  για μεγαλύτερο έλεγχο και διαφάνεια των αγορών.

 

 


Διαβάστε την έντυπη έκδοση του ka-business.gr

Έντυπη Έκδοση του περιοδικού:

 

 

 

 

 

To ka-business.gr φέρνει σε πρώτο πλάνο τα SMART CITIES
Πώς μια πόλη γίνεται smart? Ποια τεχνολογία πρέπει να έχουν στα χέρια τους οι πολίτες σε μία smart κοινωνία? Τι ρόλο παίζουν οι Υποδομές...

Το ka-business.gr προτείνει

Έξτρα παρθένο ελαιόλαδο: ασπίδα προστασίας από τη νόσο Alzheimer και την ήπια νοητική διαταραχή
Η μακροχρόνια δίαιτα που είναι πλούσια σε έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, ξεκινώντας ίσως από νεαρή ηλικία, προστατεύει από τη νόσο Alzheimer και από την εγκεφαλική...
Ρομποτική θωρακοχειρουργική στο Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης
Επικεφαλής του εγχειρήματος είναι ο Καρδιο-Θωρακοχειρουργός Dr. Κοσμάς Τσακιρίδης, Διευθυντής της Καρδιο-Θωρακοχειρουργικής Κλινικής, από τους πρώτους πιστοποιημένους στην Ελλάδα, στη Ρομποτικά υποβοηθούμενη Θωρακοχειρουργική. Η Ρομποτική...
Ιπποκράτειο Νοσοκομείο: Ξεκίνησε η πρώτη πιλοτική Διαδικτυακή Σχολή Γονέων
Το έμπειρο προσωπικό του ΓΝΘ Ιπποκράτειο θα παρέχει  χρήσιμες πληροφορίες σε νέους αλλά και υποψήφιους γονείς.  Στο τμήμα αυτό μπορούν να συμμετέχουν δωρεάν φυσικά,...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

«Η Δολοφονία του Μαρά» Του Πέτερ Βάις από το ΚΘΒΕ
Η νέα παραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος «Η δολοφονία του Μαρά» του Πέτερ Βάις, έρχεται το Νοέμβριο στο Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών ,...
Θέατρο: «Η δεύτερη έκπληξη του έρωτα» του Μαριβώ στο ΚΘΒΕ
Η "Δεύτερη έκπληξη του έρωτα" του Μαριβώ, μια συμπαραγωγή του ΚΘΒΕ με το Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, θα παρουσιαστεί στο Βασιλικό Θέατρο, σε μετάφραση
“The MET Live in HD” στο ΜΜΘ με Αΐντα, Τροβατόρε, Εύθυμη Χήρα, Ιπτάμενο Ολλανδό
The MET Live in HD. Η Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης, έχει ανακοινώσει την αναστολή του προγράμματός της λόγω COVID-19 έως το καλοκαίρι του...